Nooit meer

            Het eerste stuk van Baarn naar station Amersfoort kenmerkte zich door saaiheid. Eén lange weg langs het station. Telkens probeerde ik terug te denken aan wat wel kenmerkend is voor deze tocht. Niet de mooie plekken uitgezocht en één richting uit. Er was destijds geen weg meer terug. Het dwingt je als het ware terug te denken aan al die mensen die dachten gewoon in een werkkamp terecht te komen. Alhoewel ik dit ook wel wat vreemd vind. Als je met de trein gaat naar een bestemming gooi je namelijk meestal geen afscheidsbriefjes uit de trein. Het gevaar moet ergens gesluimerd hebben al dan niet in het onderbewuste. Ik probeer me de gesprekken voor te stellen, geruststellend misschien zo van 'ooit keren we terug', 'het is maar tijdelijk' of 'laten we nou maar doen wat die Duitsers zeggen, dan valt misschien alles daarna wel mee'. Ik probeer me de kleine Remi voor te stellen. Helemaal alleen op schoot van misschien wel een kinderverzorgster uit ...

  Wachtend op het kippenlijntje naar Amersfoort Ik ben laat vertrokken. De klok tikt 15.30 uur aan. Mijn benen voelen zwaar maar ik voel dat ik een roeping heb. Ik wil het pad lopen. De wond op mijn hiel is dichtgegaan. Het is een korte trip. Let's go Ik vertrek vanaf station Hilversum Sportpark en binnen mum van tijd, tenminste het voelt als mum van tijd loop ik weer in het prachtige bos. Het begint te regenen. Het bos is wederom super drassig. De huizen die hier staan, zijn niet mis. Hier wonen de rijke mensen. Mijn focussen op het station helpt dat ik er eerder ben dan ik had gedacht. Er valt eerlijk gezegd ook niet zo veel te vertellen over dit pad.  Ik loop nog een beetje met Bill Minco in mijn hoofd. Je weet wel die jongen die bij 'de achttien dooden' hoorde, van Jan Campert.  Bill Minco, geboren in Rotterdam, stond op het dak van zijn school te kijken naar het afgrijselijke bombardement op Rotterdam. Hij zag hoe zijn stad in puin werd geschoten. Na het bombardement...

  Vandaag een zware tocht. Ik heb twee wandelingen achter elkaar geplakt. Elke keer als ik met mijn rugzakje gevuld een station verlaat, voel ik een geweldige vrijheid in mij opkomen. Alsof ik mijn vleugels uitspreid. Klaar om de wijde wereld te verkennen. Volgens de 'gids van Joods erfgoed' geschreven door Jan Stoutenbeek en Paul Vigeveno begon de Joodse geschiedenis in Naarden in de 17e eeuw. Een aantal Portugese Joden uit Amsterdam kwam naar Naarden om de economie een impuls te geven. Na de aankomst van de Portugese Joden kwamen er ook Asjkenazische Joden. Zij waren meestal kleine handelaren en arbeiders.  Ik loop langs de Joodse begraafplaats. Ik kijk even door het hek, maar besluit door te lopen. Ik heb het niet zo op begraafplaatsen en voel me er wat ongemakkelijk bij. Al die dode mensen... Door een klaphek kom ik uiteindelijk op de Bussumse heide. Na de heide overgestoken te zijn, kom ik op de kerkstraat de stolpersteine van de familie Polak tegen. Ik kan er niet om hee...

  Weesp In de zeventiende eeuw kwam er een aanzienlijke nijverheid tot ontwikkeling. Hierbij kun je denken aan lakenweverijen, porseleinfabricage, bierbrouwerijen en jeneverstokerijen. De eerste joden arriveerden in de loop van de 18e eeuw. In de korte Middenstraat ontwikkelde zich een huissjoel met zo'n 141 leden die grotendeels in Weesp woonden en in de nabijgelegen plaatsjes.  In 1840 werd de huissjoel vervangen door een synagoge. De chazan kocht een woning vlak bij de synagoge en er werd een schooltje in gebruik genomen. Ze leidden een onopvallend bestaan. Toch waren er in 1844 al wat spanningen met de plaatselijke bewoners. Er werden vernielingen aangericht. Dit allemaal na aanleiding van roddelpraatjes van een vrouw. Eind 19e eeuw kwamen er een aantal joodse verenigingen bij op maatschappelijk en cultureel gebied. De tweede wereldoorlog brak uit. Het aantal joden in Weesp was al gedaald. 68 ''volljuden' werden door de Duitsers naar Amsterdam gevoerd en daar naar d...

  Ze hadden hem Remi genoemd naar de gelijknamige hoofdpersoon in het boek 'Alleen op de wereld', geschreven door Hector Malot. Ze hadden hem gevonden op de stoep aan de Duinwijckweg 1 te Bloemendaal. Daar lag hij dan. Grijsblauwe ogen, donkerblond haar en een rond gezichtje. Naast hem stond een flesje melk. Hij kon geen kant op. Hij maakte geen kans. Wat zou er door die jonge moeder heen zijn gegaan toen ze haar kleine jongen achter moest laten? Hoe radeloos moet je zijn? Ik probeer het mij in te denken, maar ik blokkeer. In oktober 1942 ging Henk van de Bunt de kleine Remi inschrijven in het bevolkingsregister. Ze noemden hem Remi van Duinwijck.  De vondst van het vondelingetje verspreidde zich als een lopend vuur. Op 20 oktober verscheen onderliggend bericht in de Haarlemse courant. Ook de Duitse sicherheitsdienst kreeg er lucht van. De adoptieouders werden verplicht gesteld zich te melden in Amsterdam. De adoptiemoeder verklaarde dat het geen Joods kind was, want hij was n...

Dat is zo'n 10 km verschil. Waar hem dat in zit, weet ik niet precies. Misschien het heen- en weerlopen van mijn huis naar het station, of het driftig heen- en weer paraderen op het station terwijl ik 'sta' te wachten op het arriveren van de trein of het moment dat ik mij vergiste in het pad, of dat de app een extra lus van het Trekvogelpad erbij nam. Het kan maar zo 10 km verschil uitmaken. Al met al voel ik de kilometers in mijn benen zitten. Ik ben er trots op. De hardnekkige hielspoor, die mij strompelen deed en de longontsteking heb ik ver achter mij gelaten. Naast het feit dat deze tocht een bezinningstocht is en een sponsortocht voor Israël, laat dit pad zich prima lenen voor de nodige conditieopbouw Zo, ik ben er helemaal klaar voor. Boterhammetjes, een banaan, flesje water, wandelgids.  Jonathan Sacks laat ik thuis. Ik hoop op tijd thuis te zijn om daar nog heerlijk in te gaan lezen, want ik kan wel wat extra onderwijs gebruiken over het moeilijke boek 'Levitic...

  Een op het eerste gezicht een gelukkig gezin met vele gezinsuitjes die op qualitytime doen denken. Zwempartijtjes, picknicken, paardrijden, bootje varen, verjaardag vieren met taart. Kinderen die naar bed gaan en papa die een verhaaltje voorleest totdat je in slaap valt. Maar wat gebeurt er als de vader van het gezin de kampcommandant Rudolf Hoss lijkt te zijn en het prachtige huis en de schitterende tuin grenst aan het concentratiekamp Auschwitz? Je ziet geen één scène waarin mensen worden mishandeld, gemarteld of vermoord. Maar wat speelt zich achter die hoge muren waarachter het gezin zich verschanst heeft af?  Wat hoor je? Wat zie je? Wat snuif je op en zorgt er voor dat je moet hoesten? Op de achtergrond huilen de mensen, klinken de geweerschoten, stijgen de rookwolken op ... Gewone mensen die in staat zijn tot de meest vreselijke dingen omdat niemand zich individueel verantwoordelijk voelt.

  Het begon met registratie, isolatie, concentratie en vervolgens deportatie. Zo kwam er een einde aan het leven van 102.000 joden in Nederland. Ons land is zeer goed in het registreren en op die manier speelden wij de Duitsers in de kaart. De wandeling begon vanochtend 7.50 uur. Het begon net licht te worden. Dat vind ik altijd het meest mysterieuze moment van de dag. Dat het duister verdwijnt en dat het zomaar licht wordt. Alles is weer zichtbaar. Een nieuwe start. Het liep in het begin een beetje mis. Ik was druk op zoek naar 'de Melkmeisjesbrug' en na een paar keer flink verdwaald te zijn geweest, besloot ik mijn google map maar eens te gebruiken. Een aardige voorbijganger ving het woord 'melkmeisjesburg' op en vertelde mij dat deze brug tijdelijk was opgedoekt i.v.m. werkzaamheden. Dat verklaarde mijn dwaalgedrag op deze vroege morgen. Ik pakte de draad gauw weer op en liep van monument naar monument. Want ja, wat is veel gebeurd in Amsterdam!  Waar ik van schrok w...

  Na 7 oktober verkeerde Israël in shock en met Israël heel veel andere mensen. Het 'nooit meer' van 4-5 bleek loos alarm te zijn en met terugwerkende kracht haalde de gruwelijke werkelijkheid haar in. Terwijl Israël haar wonden likte en zich probeerde te herpositioneren, bleek ook ik na een lamgeslagen periode weer wat wakker te worden. Hoe nu verder, vroegen velen zich af. Ik merkte dat ik wat wilde doen, maar wat en hoe zou ik ooit iets kunnen betekenen om het lijden van Israël te kunnen verzachten. Alles leek zo een druppel op de gloeiende plaat te zijn. Moest ik er überhaupt wel aan beginnen. Mijn vriendin in België (bijbelleraar verbonden aan de NEM) bleek wederom mijn grote voorbeeld. Zij startte een benefietactie en riep al haar cursisten op hetzelfde te doen. Haar bedoeling was een grote bijdrage te leveren aan de zwaar getroffen kibboets Be'eri en traumahulp te verlenen aan de teruggekeerde gijzelaars. Ik sluit me graag bij haar actie aan. Dit is waarom ik ga lope...