Wandeling 3 Station Weesp naar Station Naarden-Bussum 19 km

 Weesp

In de zeventiende eeuw kwam er een aanzienlijke nijverheid tot ontwikkeling. Hierbij kun je denken aan lakenweverijen, porseleinfabricage, bierbrouwerijen en jeneverstokerijen. De eerste joden arriveerden in de loop van de 18e eeuw. In de korte Middenstraat ontwikkelde zich een huissjoel met zo'n 141 leden die grotendeels in Weesp woonden en in de nabijgelegen plaatsjes. 

In 1840 werd de huissjoel vervangen door een synagoge. De chazan kocht een woning vlak bij de synagoge en er werd een schooltje in gebruik genomen. Ze leidden een onopvallend bestaan. Toch waren er in 1844 al wat spanningen met de plaatselijke bewoners. Er werden vernielingen aangericht. Dit allemaal na aanleiding van roddelpraatjes van een vrouw. Eind 19e eeuw kwamen er een aantal joodse verenigingen bij op maatschappelijk en cultureel gebied.

De tweede wereldoorlog brak uit. Het aantal joden in Weesp was al gedaald. 68 ''volljuden' werden door de Duitsers naar Amsterdam gevoerd en daar naar de vernietigingskampen. Slechts 4 onderduikers overleefden het.

Bron: Gids van Joods erfgoed in Nederland; auteur: Jan Stoutenbeek & Paul Vigeveno

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Het is zondag 24-3. In een half uur besluit ik toch de trein te nemen en de tweede wandeling te gaan doen in dit weekend. Ik ben wonderbaarlijk hersteld van gister. Geen spierpijn, geen blaren. De zon schijnt en het lijkt mooi weer. Ik gooi mijn rugzak vol met de spullen die ik denk nodig te hebben. Helaas is er geen tijd meer voor de koffie. Ik vertrek met de eerste trein richting Weesp. Alles zit mee. Het is droog maar de plassen op straat en de voorbijtrekkende wolken voorspellen niet veel goeds. Toch en dat doe ik vaker als het niet zulk lekker weer is, spreek ik mijzelf moed in. Ik ga het gevecht met de elementen aan. Laat maar komen die regen, die wind en die hagelstenen. Vanavond zit ik weer lekker bij mijn kachel met een voldaan gevoel en wederom heel wat kilometers in de benen. Ik besluit geen grafiekje meer te plaatsen met het aantal stappen, de calorieën die ik heb verbrand. Ik heb het in de gaten gehouden en zie dat mijn grafiekjes altijd gemiddeld op zo'n tien kilometer meer zit. Dat is, denk ik, mijn gewone gang van het leven. De regen klettert inmiddels tegen de ramen van mijn treincoupé. Ik realiseer me, dat ik in tegenstelling tot gister, geen regenpak bij mij heb. Maar ik ben wel vaker natgeregend in het leven en ook weer opgedroogd. Ik ga door. In tegenstelling tot gister heb ik het boek van Jonathan Sacks wel meegenomen. 

Ik lees een indrukwekkend gebed: 'Heer van het universum, ik heb mijn tent naar buiten het kamp verplaatst om duidelijk te maken dat niet mijn afstand tot het volk het probleem is. Het is Uw afstand tot hen. Hoe hebben de Israëlieten U tot dusver ervaren? Als een angstaanjagende, overweldigende kracht. Ze hebben gezien hoe U het machtigste rijk ter wereld op de knieën dwong. Ze hebben gezien hoe U de zee in droog land veranderde, voedsel uit de hemel zond, en water uit een rots tevoorschijn riep. Ze weten dat niemand U kan zien en in leven kan blijven. Maar ze zijn ook bang dat niemand U kan horen en in leven kan blijven. Toen U zich aan hen openbaarde op de berg, kwamen ze naar mij toe en zeiden: 'spreek u met ons, wij zullen naar u luisteren. Maar laat God niet met ons spreken, want dan sterven we' Ex.20:19. Toen ze het gouden kalf maakten, zochten ze - hoe onbezonnen dat ook was -een manier om zonder angst God te ontmoeten. Ze hebben het nodig dat U dicht bij hen bent'. (Uit: Leviticus - Jonathan Sacks).

Mijn eerste reactie: wat een gedurfd gebed! Dit is een compleet andere interpretatie dan ik ooit eerder heb gehoord. Ik maak een foto van het stuk en app het naar mijn vriendin die op het punt staat op naar de kerk te gaan. 'Woh fantastisch!! Ik berg mijn boek weer op. Hier kan ik weer een dag op herkauwen. Het doet mij goed dat Mozes het zo voor zijn volk opneemt tegenover God. Ik hou van deze manier van interpreteren en ik ben al jaren geneigd mijn oren te luister te leggen bij de Joodse leraren. Ik voel me bevestigd in mijn keuze. De trein dendert inmiddels Amsterdam binnen. Ik moet rennen en mis de trein naar Weesp. Dat levert mij dan uiteindelijk wel het vertraagde kopje koffie op.  

De synagoge werd na de oorlog overgenomen door een garagehouder. De steen een de zijkant herinnert ons de omgekomen Joden uit Weesp

Ik loop het dorpje uit. Moet klimmen om de dijk te bereiken. De regen heeft de aarde doen veranderen in blubber, enorm veel blubber. Ik moet uitkijken dat ik niet op mijn bakkes ga. Terwijl ik de dijk verder op glij, zie ik plotseling het prachtige Muiderslot. Dat roept enig kindersentiment op. Hier zijn we zo vaak heengegaan met schoolreisje. Iets met graaf Floris de 5e die daar werd vermoord, staat me bij. De blubber nodigt mij uit om op te letten. Ondertussen klontert zich een flinke partij onder mijn wandelschoenen. Mijn broek is ook niet meer te redden. De regen heeft inmiddels alle laagjes doordrenkt. Ik begin het behoorlijk koud te krijgen. Met de stevige wind en het rollen van de golven van het IJmeer voelt het inderdaad alsof alle elementen van het weer op mij losgelaten worden. De regen wordt afgewisseld met af en toe een beetje zon, maar verreweg het meeste wint de regen. 

Met een glimlach denk ik aan het gedicht van P.A. de Génestet: 

'O land van mest en mist, van vuilen, kouden regen,

Doorsijperd stukske grond, vol killen dauw en damp,

Vol vuns, onpeilbaar slijk en ondoorwaadbre wegen!

Vol jicht en parapluies, vol kiespijn en vol kramp'

De mensen uit de 18e eeuw konden zich niet voorstellen waarom wij uit die zompige moerassen land wilden onttrekken aan de zee. Het was alsof wij het land van de kikkers en vissen gestolen hadden. Het hoorde ons niet toe. Ze reageerden vol verontwaardiging dat het ons toch gelukt was om land droog te leggen.  Wonderbaarlijk voel ik mij helemaal thuis in al deze blubber. Echt een Nederlander dus. Hoe ik mijn broek en schoenen schoon moet krijgen, is van een gans andere orde. 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aan de rand van Muiderberg ligt de grootste Joodse begraafplaats van Nederland. Ik vind het monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de sjoa eveneens een monument aan de vermoorde rabbijnen van Amsterdam. Het maakt me stil. 

Op deze begraafplaats is ook Ben Bril begraven. Ook hem draag ik in mijn hart mee als ik deze wandeltocht maak. Ik had al eerder wat over hem gelezen en gezien. Hij werd geboren op de Valkenburgersraat in Amsterdam. Eén van de armste buurten uit Amsterdam. Zijn vader verkocht vis op de Joodse markt. Hij was een straatschoffie die wist hoe hij zijn vuisten moest gebruiken. Om toch enigszins op het rechte pad terecht te komen, werd hij meegenomen door zijn oudere broer naar sportschool Olympia. 

Ben Bril, een Nederlandse sportlegende, schaamde zich niet over zijn Joodse komaf. Hij sportte in een broek met een prachtige Davidsster. Won 8x de Nederlandse titel in zijn gewichtsklasse en op 15 jarige leeftijd won hij de olympische spelen die toen in Amsterdam gehouden werden. Het is dan 1928 en hij is op dat moment de jongste olympische speler ooit. Hij bokste bij elkaar 300 wedstrijden waarvan hij er maar 9 verloor. In 1936 weigert hij mee te spelen in nazi-Duitsland. In 1942 wordt hij met zijn gezin opgepakt. Hij was verraden door zijn medespeler Sam Olij. Dit werd door Jurreit van de Vooren, sporthistoricus 'de ergste vorm van verraad ooit in Nederland' genoemd. Sam olij werd één van de beruchtste jodenjagers. Hij had Ben Bril op laten pakken met de woorden 'plicht is plicht'. 

Kijk ook naar:

Andere tijden sport - Boksen was voor Ben Bril letterlijk overleven

van 5-5-2019

https://nos.nl/video/2283269-andere-tijden-sport-boksen-was-voor-ben-bril-letterlijk-overleven

Bron: www.bokszone.nl

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Vlug eet ik, als het even droog is, mijn meegebrachte boterhammen op en maak me klaar voor het laatste stukje richting Naarden Bussum

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De wandeling voert voornamelijk door de modder langs het Naardermeer. De natuur is hier prachtig. Echt ruig en lekker wild. Alles staat flink onder water. Tussen de regenbuien door droog ik wat op om vervolgens weer kletsnat te worden. Ik begin echt een moddervrouwtje te worden. Alles is aangekoekt als ik uiteindelijk moe, maar de elementen weerstaan te hebben op het station Naarden-Bussum uitkom. Klaar voor vertrek richting huis.